نصب و حذف نرم‌افزار در اوبونتو بسیار ساده است. این راهنما به شما نشان می‌دهد که چگونه نرم‌افزارهای مورد نیاز خود را نصب یا حذف نمائید. 

بسته‌ها و مدیریت بسته‌ها

این بخش در مورد مفاهیم اولیه نصب و مدیریت بسته‌ها بحث می‌کند. شما یاد می‌گیرید که یک بسته نرم‌افزاری چیست و هم‌چنین چگونه اوبونتو نصب و حذف بسته‌های نرم‌افزاری را مدیریت می‌کند. 

بسته نرم‌افزاری چیست؟

نرم‌افزار یک اصطلاح با مفاهیم گسترده است که معمولاً به معنای برنامه‌ای که شما می‌توانید روی کامپیوتر اجرا کنید به کار می‌رود. البته چنین برنامه‌هایی اغلب برای اجرا به منابع دیگری نیز نیاز دارند. زمانی که یک نرم‌افزار را نصب می‌کنید، ممکن است هزاران فایل مورد نیاز باشد تا یک برنامه شروع به کار کند! وقتی فکر می‌کنید که همه این فایل‌ها برای اجرای صحیح برنامه باید در جای خودشان قرار گیرند و برخی از آنها برای اجرا روی معماری‌های سخت‌افزاری مختلف باید تغییر کنند، می‌بینید که کار چقدر میتواند پیچیده باشد. خوشبختانه، اوبونتو همه این پیچیدگی‌ها را کنترل می‌کند. 

اوبونتو از بسته‌ها برای نگهداری همه‌ی نیازهای اجرای یک برنامه استفاده می‌کند. بنابراین یک 'بسته'، مجموعه‌ای از فایل‌های مورد نیاز یک برنامه است که برای سادگی مدیریت و کنترل در یک فایل نگهداری می‌شود. علاوه بر فایل‌های لازم برای اجرای برنامه‌ها، در بسته‌ها فایل‌های مخصوصی وجود دارند که وظیفه آنها کپی کردن این فایل‌های اجرایی در مسیر صحیح است. 

کد منبع یا دودویی

معمولاً وقتی کسی بسته‌ای برای یک نرم‌افزار می‌سازد، کدمنبع (Source Code) آن برنامه را نیز در بسته قرار می‌دهد. کدهای منبع توسط برنامه‌سازان نوشته می‌شوند و شامل دستورالعمل‌هایی هستند که کامپیوتر به نحوی که قابل فهم برای انسان باشند آنها را اجرا می‌کند. کامپیوترها فقط زمانی مفهوم این دستورالعمل‌ها را می‌فهمند که به روش‌های مختلف به کمک مفسرها (Compilers) به بـــرنامه‌های دودویی (Binary) تفسیر شوند. 

بنابراین به چه دلیل کسانی که بسته‌ها را آماده می‌کنند آنها را از همان اول به صورت دودویی تبدیل نمی‌کنند؟ دلیل این امر این است که کامپیوترهای مختلف فایل‌های دودویی متفاوتی را اجرا می‌کنند و بنابرانی اگر شما یک بسته دودویی برای یک کامپیوتر مثل (Intel PC) بسازید، روی یک کامپیوتر دیگر مثل Apple Macintosh کار نخواهد کرد. 

بسته‌های کد منبع بسته‌هایی هستند که دارای کدهای منبع یک برنامه باشند و اگر به درستی کامپایل شوند قابل اجرا روی کامپیوترهای مختلف خواهند بود. 

بسته‌های دودویی بسته‌هایی هستند که برای یک معماری سخت‌افزاری خاص کامپـــــــــــایل شده‌اند. اوبونتو از معماری‌های سخت‌افزاری x86(i386, i686) و AMD64 و PPC پشتیبانی می‌کند. بسته دودویی متناسب با سخت‌افزار شما به صورت خودکار به درستی به کار گرفته خواهد شد، بنابراین نگران انتخاب بسته‌ی نرم‌افزاری مطابق با سخت‌افزار خود نباشید. برای این‌که بدانید سخت‌افزار شما از کدام نمونه است وارد منوی Application شده و سپس Applications → Accessories → Terminal و در محیط ترمینال بنویسید arch و دکمه Enter را فشار دهید. 

نیازمندی‌های بسته‌ها

برخی نرم‌افزارها برای اجرا از فایل‌های مشابهی استفاده می‌کنند. به جای قراردادن این فایل‌های مشابه در هر بسته برای اجرای نرم‌افزارها، یک بسته دیگر می‌تواند نصب شود تا همه این فایل‌ها را برای استفاده نرم‌افزارهای مختلف فراهم کند. بنابراین پیش از نصب بسته‌ای که برای اجرا به یکی از این فایل‌ها نیاز دارد، می‌بایست بسته حاوی آن فایل‌ها نصب شود. وقتی بسته‌ای به این شکل، برای نصب به بسته‌ی دیگری نیاز و وابستگی داشته باشد به این نیازمندی و وابستگی dependency اطلاق می‌شود. به کمک وابستگی یا dependency ها، بسته‌های نرم‌افزاری کوچک‌تر و ساده‌تر می‌شوند و فایل‌ها و برنامه‌های دوبله حذف می‌شوند. 

زمانی که شما بسته‌ای را نصب می‌کنید، پیش‌نیازها و وابستگی‌های آن بسته نیز می‌بایست هم‌زمان نصب شوند. عموماً اغلب نیازمندی‌ها نصب هستند ولی ممکن است در برخی موارد، نیاز به نصب وابستگی‌های اضافی نیز باشد. بنابراین، اگر در زمان نصب بسته‌ها دیدید که بسته‌های دیگری نیز در حال نصب هستند، متعجب نشوید- این‌ها فقط وابستگی‌هایی هستند که بسته‌‌ی نرم‌افزاری شما جهت اجرای صحیح به آنها نیاز دارد. 

 
یک نمونه از وابستگی‌ها 

مدیریت بسته‌ها

مدیر بسته‌ها ابزاری است که وظیفه دانلود و نصب بسته‌ها را به عهده دارد. اوبونتو به صورت پیش‌فرض تعدادی مدیر بسته دارد که استفاده از آنها بسته به اینکه به چه حدی از مدیریت نیاز داشته باشید بستگی دارد. بسیاری از افراد معمولاً فقط به یک مدیر بسته ابتدایی مثل ابزار اضافه/حذف Add/Remove نیاز خواهند داشت که البته کار کردن با آن نیز بسیار ساده است. 

کانال‌ها/مخازن نرم‌افزاری

بسته‌ها را از کجا می‌توانید دریافت کنید؟ 

اوبونتو همه بسته‌های نرم‌افزاری‌اش را در محل‌هایی که به آنها مخازن یا کانالهای نرم‌افزاری گفته می‌شود نگهداری می‌کند. یک کانال نرم‌افزاری محلی است که بسته‌هایی از یک نوع را که باید به وسیله مدیر بسته‌ها دانلود ونصب شوند، نگهداری می‌کند. یک مدیر بسته فهرستی از بسته‌های موجود در یک کانال نرم‌افزاری را نگهداری می‌کند و به طور منظم این فهرست را دوباره‌سازی می‌کند تا اطمینان یابد که این فهرست بروز است و آخرین تغییرات کانال نرم‌افزاری را دارد. 

اوبونتو برای هر معماری سخت‌افزاری چهار کانال نرم‌افزاری دارد - Main, Restricted, Universe و Multiverse. هر کدام به منظور خاصی ایجاد شده‌اند. به صورت پیش فرض فقط بسته‌های کانال Main و Restricted قابل نصب می‌باشند. اگر مایلید بسته‌هایی را از مخازن Universe و یا Multiverse نصب کنید، می‌بایست دریافت فایل از این کانال‌ها یا مخازن را فعال نمائید. 

علاوه بر مخازن رسمی اوبونتو، شما می‌توانید از مخازن اضافی نیز استفاده نمائيد. مراقب باشید - برخی از این مخازن با اوبونتو هم‌خوانی ندارند و استفاده از آنها ممکن است باعث شود برنامه‌ها از کار بیفتند و یا ممکن است باعث آسیب جدی در اوبونتو نصب شده شوند. صفحه http://www.ubuntulinux.nl/source-o-matic به شما کمک میکند تا مخازن اضافی را پیدا کرده و استفاده نمائید. 

نصب یک بسته

این بخش به شما آموزش می‌دهد که چگونه به کمک ابزارهای مختلفی که در اوبونتو و کوبونتو وجود دارند، بسته‌های نرم‌افزاری را نصب نمائيد. 

اوبونتو
اوبونتو ۶.۰۶ یا (Dapper Drake) 
اوبونتو ۶.۱۰ یا (Edgy Eft) 
اوبونتو ۷.۰۴ یا (Feisty Fawn) 
اویونتو ۸.۰۴ یا (Hardy Heron) 

ابزار Add/Remove روش اولیه

 

ساده‌ترین راه نصب یک بسته نرم‌افزاری این است که روی Applications → Add/Remove کلیک کنید و دنبال بسته یا بسته‌هایی که مایلید نصب کنید بگردید. شما می‌توانید یک کلمه کلیدی مانند 'email' را جستجو نمائید و یا در طبقه‌بندی‌هایی که در سمت چپ وجود دارند نگاه کنید. به محض یافتن بسته می‌توانید آنرا نصب نمائید، کنار مربع آیکن آن بسته تیک بزنید. 

به محض این‌که بسته‌ها را انتخاب کردید، روی دکمه Apply در قسمت پایینی پنجره کلیک کنید. پنجره جدیدی باز خواهد شد که بسته‌هایی که برای نصب انتخاب نموده‌اید را نشان می‌دهد. برای نصب این بسته‌ها دکمه Apply را فشار دهید. پس از این از شما خواسته می‌شود که کلمه عبور کاربر مدیر سیستم را وارد نمائيد. به محض اینکه کلمه عبور را وارد نمودید پنجره جدیدی باز می‌شود که شما را از میزان پیشروی نصب آکاه می‌سازد. به محض پایان این مرحله دکمه Close را فشار دهید. برنامه‌های جدیدی که می‌خواستید نصب شده‌اند و آماده استفاده می‌باشند! 

Synaptic - یک روش پیشرفته‌تر

 

ابزار مدیریت بسته‌های نرم‌افزاری Synaptic یک روش پیشرفته‌تر از نصب بسته‌ها را برای شما فراهم می‌سازد. اگر در پیدا کردن بسته‌ای به کمک ابزار Add/Remove مشکل دارید، می‌توانید از Synaptic استفاده نمائید. به این ترتیب کلیه بسته‌های موجود در مخازن جستجو خواهند شد، حتی بسته‌هایی که هیچ برنامه‌ای در خود ندارند. 

جهت مطالعه جزئیات بیشتر در مورد Synaptic، راهنمای کاربری Synaptic را مطالعه کنید. 

کوبونتو
کوبونتو ۶.۰۶ یا (Dapper Drake) 
کوبونتو ۶.۱۰ یا (Edgy Eft) 
کوبونتو ۷.۰۴ یا (Feisty Fawn) 
کویونتو ۸.۰۴ یا (Hardy Heron) 

ابزار Add/Remove روش اولیه

روش جدید و آسان نصب بسته‌ها استفاده از ابزار 'Add/Remove Programs' است. روی K-Menu → Add/Remove Programs کلیک کنید تا این برنامه شروع به کار کند. 

 

ابزار Add/Remove Programs یک روش ساده گرافیکی برای نصب و حذف برنامه‌ها در کوبونتو است. 

برای اجرای آن K Menu → Add/Remove Programs را اجرا کنید. 

اجرای Add/Remove Programs نیاز به سطح دسترسی مدیر سیستم دارد. 

برای نصب یک برنامه جدید، برنامه را از میان طبقه‌بندی سمت چپ انتخاب نموده و کنار ان تیک بزنید. پس از انتخاب همه بسته‌ها، دکمه Apply را فشار دهید به این ترتیب بسته‌های و برنامه‌های درخواستی از طریق اینترنت دانلود شده و نصب خواهند شد. انتخاب‌ها به صورت پیش‌گزینه به شما حق انتخاب ابزارهای میزکار KDE را خواهند داد ولی ابزارهای میزکار Gnome نیز با انتخاب از طریق منوی آبشاری بالای پنجره Add/Remove Programs قابل انتخاب خواهند بود. علاوه بر این در صورتی که شما نام برنامه مورد خود را می‌دانید، می‌توانید از ابزار جستجو در این محیط استفاده نمائید. 

شما می‌توانید نرم‌افزارهایی را از مخازن اضافی که به صورت پیش‌فرض فعال نیستند نیز نصب نمائید. برای این کار کنار گـــــــــــــــزینه‌های Show: Unsupported و یا Show: proprietary software تیک بزنید تا اجازه انتخاب این بسته‌ها را نیز داشته باشید. توجه نمائید که برای استفاده از این مخازن، می‌بایست آنها را قبلاً فعال نمائید. 

پس از پایان این مراحل دکمه Close را فشار دهید. حالا نرم‌افزارهای مورد نظر شما نصب شده و آماده استفاده می‌باشند! 

Adept - یک روش پیشرفته‌تر

 

ابزار مدیریت بسته‌های نرم‌افزاری Adept یک روش پیشرفته‌تر نصب در اختیار شما قرار می‌دهد. اگر در پیدا کردن بسته‌ای به کمک ابزار Add/Remove مشکل دارید، می‌توانید از Adept استفاده نمائید. 

جهت مطالعه جزئیات بیشتر در مورد Adept، راهنمای کاربری Adept را مطالعه کنید. 

روش‌های خط فرمانی

روش‌های خط فرمانی به صورت یکسان روی اوبونتو، کوبونتو و زوبونتو قابل استفاده می‌باشند و تنها نیاز به آشنایی با استفاده از محیط ترمینال و خط فرمان دارند. 

Aptitude

- یک روش خط فرمانی

 

Aptitude یک مدیر بسته‌های نرم‌افزاری خط فرمانی است که می‌بایست در محیط ترمینال اجرا شود. راهنمای کاربری Aptitude را مطالعه نمائید تا با روش کار آن آشنا شوید. 

apt-get یک روش فنی

برنامه apt-get یک مدیر بسته خط فرمانی است که می‌بایست در زمانی که ابزارهای Add/Remove یا Synaptic با مشکلی مواجه شده‌اند استفاده شود. apt-get یک رابط خوب برای کار با APT، (پایین‌ترین لایه‌ی مدیریت بسته‌ها که اوبونتو استفاده می‌کند) است. کاربران حرفه‌ای‌تر به دلیل اینکه کار با apt-get سریع‌تر و قدرت‌مندتر از ابزارهای گرافیکی است، ترجیح می‌دهند از این ابزار استفاده کنند. 

جهت مطالعه جزئیات بیشتر در مورد کار با apt-get راهنماهای کاربری apt-get و مدیریت خط فرمانی بسته‌ها را مطالعه نمائيد. 

نصب بسته‌های دانلود شده

ممکن است شما مایل باشید بسته‌هایی که از وب سایت‌های مختلف دانلود نموده‌اید را به جای استفاده از مخازن اوبونتو، نصب و استفاده کنید. این بسته‌ها بسته‌های با پسوند deb. هستند. توجه داشته باشيد که ممکن است این بسته‌ها برای توزیع‌هایی غیر از اوبونتو ساخته شده باشند و در زمان نصب در اوبونتو شما به مشکلات وابستگی‌ها برخورد نمائید و گاهی ممکن است این بسته‌ها قابل حذف نیز نباشند. 

استفاده از Gdebi برای نصب این بسته‌ها

ابزار Gdebi یک ابزار گرافیکی برای نصب بسته‌های deb. است. این ابزار به طور اتوماتیک همه وابستگی‌های بسته‌ها را چک می‌کند و سعی می‌کند در صورت امکان، این وابستگی‌ها را از مخازن اوبونتو دانلود و نصب کند. 

برای نصب یک بسته به کمک gdebi ابتدا با مرورگرهای فایل به مسیر بسته مورد نظر رفته و آنرا پیدا کنید. بسته مورد نظر در مرورگر فایل شما شکلی شبیه به این خواهد داشت. 

 

روی بسته دوبار کلیک کنید تا بوسیله GDebi باز شود. در صورتی که کلیه وابستگی‌های بسته رعایت شده باشند، روی دکمه 'Install package' کلیک نمائید تا بسته نصب شود. در صورتی که برخی کاستی‌های وابستگی وجود داشته باشد، GDebi به شما هشدار خواهد داد. این هشدار به این معنی است که شما می‌بایست این وابستگی‌ها را پیش نصب این بسته؛ نصب نمائید. 

استفاده از ابزار نصب بسته‌ها در کوبونتو قبل از ۸.۰۴

جهت نصب یک بسته deb. در نسخه‌های قدیمی‌تر کوبونتو، روی فایل deb. راست‌کلیک نموده و Kubuntu Package Menu->Install Package را انتخاب نمائيد. 

cd directory

sudo dpkg -i package_name.deb

استفاده از dpkg برای نصب بسته‌ها

dpkg یک ابزار خط فرمانی برای نصب بسته‌ها است. برای نصب یک بسته به کمک dpkg یک پنجره ترمینال باز کنید و به مسیر آن بسته رفته و به کمک دستور dpkg -i آن بسته را نصب نمائید. 
cd directory
sudo dpkg -i package_name.deb

 عبارت directory را با مسیر بسته مورد نظر خود جایگزین نموده و به جای عبارت package_name نام بسته مورد نظر خود را بنویسید. 

توصیه می‌شود پیش از استفاده از dpkg یک بار راهنما و صفحات manual آنرا مطالعه نمائید. جهت مطالعه راهنمای dpkg در محیط ترمینال تایپ کنید man dpkg و دکمه Enter را فشار دهید. 

به‌روزآوری‌های خودکار

اوبونتو به صورت اتوماتیک شما را از به‌روزآوری‌های امنیتی و رفع ایرادات و به‌روزآوری‌های انجام شده در بسته‌ها آگاه می‌سازد. به سادگی روی آیکن بروزآوری (که در قسمت بالای سمت راست صفحه نمایش در میزکار گنوم ظاهر می‌شود) کلیک نموده، کلمه عبور کاربر مدیر سیستم را وارد نمائید و مطابق دستورالعملی که به شما نشان داده می‌شود پیش بروید تا به‌روزآوری‌ها دانلود و نصب شوند. 

به‌روزآوری سیستم مهم است. به‌روزآوری‌های امنیتی شما را در مقابل ایرادات امنیتی و نفوذها محافظت می‌کنند. 

 

واژگان

apt: مخفف 'Advanced Package Tool'، برنامه‌ای است که مدیریت بسته‌های نرم‌افزاری در اوبونتو بر اساس و به کمک آن صورت می‌گیرد. apt نگهداری بخش‌های پیچیده‌تری از مدیریت بسته‌ها مانند پایگاه دادگان آنها را به عهده دارد. 

Architecture: نوع معماری سخت‌افزاری یا نوع cpu که کامپیوتر شما استفاده میکند. 

Binary Package: بسته دودویی که قابل استفاده برای یک نوع معماری سخت‌افزاری است. 

deb: یک فایل deb. یک بسته اوبونتو (یا دبیان) است که کلیه فایل‌های مورد نیاز یک بسته برای نصب را داراست. 

Dependency: بسته‌ای است که حتماً باید نصب شود تا بسته‌های دیگر به درستی نصب و اجرا شوند. 

Package Manager: برنامه‌ای است که کنترل و مدیریت بسته‌ها را به عهده دارد. اجزای جستجو در بسته‌ها را به شما می‌دهد و به کمک آن می‌توانید بسته‌ها را حذف نمائید. 

Repository/Software Channel: جایی که بسته‌هایی از یک نوع از آنجا دانلود و نصب می‌شوند. 

Source Package: بسته‌ای که دارای متن اصلی یک برنامه است و باید کامپایل شود تا قابل استفاده روی یک معماری سخت‌افزاری خاص باشد.

منبع : ubuntu-ir.org

از میان سیستم عامل ها ، Linux بهتر است یا Windows؟

اگر پاسخ خود را در یک کلمه می خواهید باید بگویم که Linux هزار برابر بهتر است از Windows.

حتماً پیش خودتان می پرسید پس اگر لینوکس بهتره چرا بیش از هفتاد درصد کامپیوتر ها با ویندوز کار می کنند. دوست عزیز ، در ویندوز قابلیتی به عنوان (SOS/) وجود دارد که از کل اطلاعات شما یک نسخه برای سازمان امنیتی دولت ایالات متحده امریکا گزارش می کند و این از سیاست های دولت این کشور است که از ویندور بسیار پشتیبانی کرده و تبلیغات وسیع در این زمینه کرده است تا بسیاری از مردم به این سمت سرازیر شوند. کمپانی ماکروسافت پس از فاش شدن این قضیه به جرم فراهم کردن ابزاری جهت سرقت اطلاعات محرمانه مردم متحمل پرداخت جریمه سنگینی نیز شد چرا که شاکیان از کشورهای خارجی بودند و اکنون هم بیم آن می رود که این کمپانی با در اختیار داشتن شیوه های فوق تخصصی برنامه نویسی در ورژن های جدید خود (ویستا) از این مسئله سود کلان می برد. اساساً لینوکس به همین دلایل در مقابل ویندوز ساخته شد که توجه همگان را جلب کند اما در مقابل عادت مردم شکست خورد.

 

اما بهتر است جدا از مسائل سیاسی-امنیتی به قابلیت هایی که لینوکس در مقابل ویندوز دارد بپردازیم که اصلاً زمین تا آسمان تفاوت بین این دو وجود دارد اما همانطور که گفته شد در حال حاضر در برابر عادت مردم شکست خورده است.

 

مزیت های لینوکس در مقابل ویندوز:

 

1- لینوکس مشکل ویروسی شدن ندارد. نه اینکه ویروسی برای لینوکس ساخته نشده باشد بلکه این به دلیل ایمنی بالای آن است و مانند ویندوز نیست که پس از نصب آن ضروری باشد یک Antivirus یا Internet Security روی سیستم نصب شود. محیط ویندوز به مراتب مستعد تر برای دریافت و رشد ویروس است

2- در ویندوز به دلیل نصب نرم افزار ها و پاک کردن آن ها و همچنین تغییر و تحولات این چنینی سیستم از چیدمان خارج می شود برای همین است که سیستم دارای Disk Defragmenter است که بتواند به چیدمان از هم پاشیده سر و سامانی دهد تا سرعت دسترسی به مطالب افزایش یابد ، اما در لینوکس یک سیستم خود چیدمانی تعبیه شده است که داده ها را روی دیسک می نویسد و سرعت فراخوانی اطلاعات به مراتب بیشتر خواهد بود.

3- در لینوکس هسته سیستم Kernel Linux است و عملکرد جداگانه از محیط گرافیکی و نرم افزارها دارد در نتیجه هنگ کردن یک برنامه (Crashing) باعث هنگ کردن کل سیستم نمی شود در حالیکه در ویندوز به دلیل برخوردار بودن از سیستم یکپارچگی ، هنگ یک عامل مانند Internet Explorer ممکن است شما را حتی وادار به Restart کند. اما در لینوکس فقط کافیست همان برنامه ای که هنگ کرده Restart شود. این قابلیت در لینوکس تعبیه شده است.

4- هر بار که ویندوز جدید نصب می کنید لازم است  کلی نرم افزارهای مورد نیاز خود را نصب کنید و همچنین همه سخت افزار های موجود در کامپیوتر خود را از طریق Driver به ویندوز معرفی کنید در حالیکه لینوکس در خود قابلیتی دارد که تمامی سخت افزار ها را می شناسد و نیازی به Driver نیست. همچنین در لینوکس به صورت پیش فرض نرم افزارهای بسیار پیشرفته ای موجود است که در ویندوز چنین نیست. مثلاً در ویندوز به صورت پیش فرض برای تایپ کردن ، Notepad را در اختیار شما قرار داده است. آیا این نرم افزار برای رفع نیازی های Type کافیست؟ مثلاً شما برای باز کردن فایل های PDF در ویندوز نیاز به نصب نرم افزار Adobe Acrobat Reader دارید در حالیکه در لینوکس بدون نیاز به هیچ نرم افزاری می توانید اسناد PDF را به راحتی باز کنید. از هم اینها مهمتر این که لینوکس مانند ویندوز نیازی به نصب کردن ندارد.

5- لینوکس قابلیت خواندن بیش از 100 نوع از سیستم فایل ها را دارد در حالیکه ویندوز دو یا سه فایل سیستم آن هم از سیستم فایل های خودش را می خواند.

6- ویندوز فقط می تواند در پارتیشنی که Primary است نصب شود اما لینوکس در پارتیشن های Logical نیز نصب می شود.

7- لینوکس را می توان بر روی یک تلفن همراه تا یک ابر کامپیوتر نصب نمود. لینوکس در راه اندازی برنامه های حساس یک هواپیما نیز کاربرد دارد.

8- Bug های لینوکس به مراتب کمتر از ویندوز است و دلیل پایداری آن نیز همین است در حالیکه عمر مفید یک ویندوز حداکثر چهار پنج ماه است.

9- سیستم عامل لینوکس رایگان است اما سیستم عامل ویندوز نه تنها رایگان نیست بلکه گران است.

10- لینوکس را هم می توان از درون CD بوت کرد و هم می تواند بر روی Hard نصب نمود اما ویندوز لزوماً نیاز به نصب دارد.

11- لینوکس در درون خود مجازی سازی یا Built in دارد که به شما اجازه می دهد همزمان سیستم عامل های دیگری نیز داشته باشید.

12- در محیط لینوکس به شما بی شمار انتخاب گرفیکی تعلق می گیرد در حالیکه در ویندوز تنها با یک محیط گرافیکی روبرو هستید. به عبارت دیگر در لینوکس واسط های گرافیکی بی شمار هستند.

13- در ویندوز شما Internet Explorer دارید اما در لینوکس Mozilla FireFox عمل Web Browsing را با سرعت 10 برابر انجام می دهد. همچنین شما می توانید از 101 عملکرد این برنامه نسبت به Internet Explorer برخوردار شوید.

14- Pidgin و Kopete دو نرم افزار محبوب Chat در لینوکس هستند که به صورت رایگان در آن قرار دارند با همه Protocol ها سازگاری دارند.

15- برای راه اندازی Media Center در لینوکس نیازی به نرم افزار نیست اما در ویندوز شما ملزم به نصب نرم افزارهای خاص دارید.

16- محیط Desktop لینوکس سه بعدی است که کاربران در آن راحت تر می توانند کار کنند.

17- متنی که در لینوکس Copy می کنید تا ساعت ها می توانید از آن در جاهای دیگر استفاده کنید. این کار توسط نرم افزار خاصی که به طور پیش فرض در Desktop شما قرار دارد میسر است.

18- در لینوکس قابلیتی وجود دارد که با یک تصویر نمادین کوچک به شما حجم هر فایل نشان داده می شود تا متوجه بشوید چقدر از فضای شما را اشغال کرده است.

19- لینوکس های Server در خود My SQL و PostgreSQL که از ابزارهای قوی مدیریت داده ها هستند نصب دارد.

20- لینوکس از تکنولوژی Cluster بندی استفاده می کند و قابلیت محاسبات فوق پیشرفته و سنگین را دارد برای همین است که در ابر کامپیوتر ها از لینوکس به جای ویندوز استفاده می شود.

21- فایل سیستم NTFS در ویندوز حداکثر تا 16 TeraByte را پشتیبانی می کند در حالیکه لینوکس با فایل سیستم XFS تا یک میلیون TeraByte را Support می کند و همین است که باعث بالا بودن سرعت در لینوکس می شود. همچنین لینکس می تواند تا 1024 پردازنده در یک کامپیوتر را پشتیبانی کند که ویندوز از آن ناتوان است و صدها مزیت دیگر نیز وجود دارد که نیازمند داشتن اطلاعات بیشتری در شما است.

 

توجه داشته باشید بزرگ ترین مشکلی لینوکس که باعث شده است مورد استقبال کمتری قرار بگیرد این است که اغلب نرم افزار های مورد نیاز یک کاربر بر روی آن نصب نمی شود. زیرا کمپانی های سازنده نرم افزار ترجیح می دهند نرم افزار خود را برای قشر عموم که همان کاربران ویندوز هستند بسازند وگرنه با فروش خوبی روبرو نخواهند بود. این قضیه در مورد Driver های سخت افزاری هم متأسفانه حکمفرماست.

شنبه قراره با بچه های گروه لینوکس مشهد یه جلسه تو دانشگاه خودم برگزار کنم ولی این اولین باره که می خوام جلوی یه جمع بیشتر از ۶۰ نفر صحبت کنم همین هم برام استرس آوره ولی خوب دیگه باید ساخت فقط بیشتر از این می ترسم که تو دانشگاه خودمون خراب کاری کنم و بعد دخترا رو هم که همه میشناسن ولی خوبیش اینه که هیچکدومشون از لینوکس زیاد سر در نمیارن هرجا حول کردم و سوتی دادم میشه راحت رفعش کرد :-)

نمی دونم چرا وبلاگ قبلیم که همش شعر و عاشقانه بود این همه بازدید کننده داشت اما این وبلاگ که به نظر من ۱۰۰۰۰۰۰۰ برابر مهم تر از اون حرفاست این قد کم ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

کسی اگه میدونه به منم بگه شاید نظر منم عوض شد و رفتم دنبال همون مطالب؟

البته من هنوز اونم دارم بروز می کنم؟

 

نرم افزارهای متن باز گمنام
1. Zscreen: این برنامه متن باز برای عکس گرفتن از صفحه نمایش و یا در اصطلاح “screen capture” مورد استفاده قرار می گیرد و تا زمانی که به آن نیاز داشته باشید روی سیستم شما قرار می گیرد.
با این برنامه شما می توانید از یک ناحیه خاص و مشخص شده عکس بگیرید.
این نرم افزار قابلیت این را دارد که از یک پنجره انتخابی توسط شما و یا یک پنجره کامل تصویربرداری کند، این نرم افزار حتی می تواند تصاویری را که از صفحه نمایش تهیه می کند با زدن یک کلید روی صفحات وب بفرستد. این برنامه می تواند به برنامه های ویرایش عکس مانند فتوشاپ متصل شود.
در واقع اگر شما بخواهید به دفعات زیاد و پشت سر هم از صفحه نمایش عکس بگیرید، سرعت عمل Zscreen چندین سال نوری سریع تر از فشردن دکمه Print scan توسط انگشتان دست است.
2- PDF creator: این نرم افزار متن باز به شما این امکان را می دهد تا بتوانید از هر صفحه و یا برنامه ای که قابلیت چاپ را دارد، فایل PDF تهیه کنید.
این برنامه فقط کافی است که یک بار روی رایانه شما نصب شود تا بتوانید به راحتی متن های خود را به PDF تبدیل و توسط هر نوع چاپگری آن را چاپ کنید.
فایل حاصل از این برنامه می تواند روی هر نوع رایانه ای که دارای برنامه adobe reader و یا هر برنامه نظیر آن باشد، خوانده شود. برنامه های زیادی برای ایجاد یک فایل PDF وجود دارد اما اگر شما به دنبال یک نرم افزار متن باز هستید این برنامه از دیگر رقبای خود در جنبش متن باز سبقت گرفته است.
3- Keepass: این نرم افزار از آنهایی است که تا آن را روی رایانه خود نصب نکنید و مورد استفاده قرار ندهید قدرتش را درک نخواهید کرد. این برنامه برای وارد کردن اطلاعاتی از قبیل ایمیل و وب سایت ها و اطلاعات بانک ها در فروشگاه ها و ادارات مورد استفاده قرار می گیرد.
استفاده از این برنامه به شما در نگهداری صدها نام و شماره رمز کمک میکند. به عبارتی این نرم افزار می تواند حکم یک دفترچه یادداشت دیجیتالی را داشته باشد.
4- Handbrake: این نرم افزار متن باز یک تبدیل کننده فایل DVD به MPEG4 است که به شما این امکان را می دهد تا یک DVD را روی سیستم خود نصب کنید و یک تبدیل کننده فایل های ویدئویی به دیجیتال را برای دیدن تصاویر مناسبتر داشته باشید.
استفاده از این برنامه یکی از بهترین راه ها برای جلوگیری از فرسودگی DVDهاست. همچنین با کمک این برنامه می توانید به سادگی چندین فیلم را روی لپ تاپ خود ببینید. برای نتیجه بهتر گرفتن ازاین نرم افزار ما به شما توصیه می کنیم که آن را هم زمان با DVD43 استفاده ک نید.
5- Pea zip: یک انتخاب سودمند و مفید برای فشرده سازی فایل ها است. این نرم افزار می تواند هر نوع از اسناد فشرده را باز کند. این برنامه می تواند فایل ها را از هم جدا و نیز دوباره سر هم کند. این برنامه حتی می تواند یک پردازش را به خوبی اداره کند. از این برنامه چندین نسخه متفاوتی وجود دارد که یکی از آن ها نسخه لینوکس آن است.
6- BonkEnc: این نرم افزار یک رمزگذار، جداکننده فضای CD و مبدل شنیدنی خارق العاده است. این برنامه کم حجم، بهترین انتخاب برای رمزگذاری و جداسازی CDها است. این نرم افزار همچنین قابلیت تبدیل فایل های گوناگون به هم را دارد. به عنوان مثال می تواند فایل های MP3 را به MP4 تبدیل کند.
7- Ganttproject: اگر شما نیاز به انجام یک مدیریت پروژه دارید، این نرم افزار به کمک شما خواهد آمد تا بتوانید هر چیزی را به آسانی سازماندهی کنید. این نرم افزار نام و تعریف کارها و وظایف را می گیرد و در نهایت با تبدیل آن ها به یک درخت و یا دیاگرام به شما در نحوه انتخاب کارها در زمان و مکان درست کمک می کند. این نرم افزار حتی این امکان را به شما می دهد تا داده های خود را با برنامه پروژه مایکروسافت رد و بدل کنید. به هر حال این شما هستید که تشخیص می دهید داده هایتان به کجا برود و سازماندهی شود.
8- AutoHotkey: این نرم افزار متن باز عجیب و غریب به شما امکاناتی می دهد که شاید تا کنون نداشته اید.
در مورد این برنامه می توان گفت که هر کاری از دستش بر می آید. برای شروع کننده ها با ضربه زدن روی کلیدهای کیبورد و یا موس شما می توانید آن را به صورت خودکار تعریف کنید تا دیگر نیازی به تکرار مجدد این کارها نداشته باشید. می توانید هر نوع میان بری را برای ویندوز خود تعریف کنید می توانید هر نوع کلید یا دکمه ای را که می خواهید برای عمل خاصی در ویندوز انتخاب کنید و یا حتی نشانگر موس خود را با کیبورد رایانه خود کنترل کنید.
این تغییرات و تعریف ها توسط شما، با این نرم افزار بدون محدودیت است و شما میتوانید تا زمانی که به یک الگوی کلیدی خاص نیاز دارید از آن استفاده کنید.
9- VirtualDub: این نرم افزار رایگان، قابلیت ضبط ویدئویی را دارد و بسیار کاربردی و مفید است. البته کاربردهای این برنامه متن باز به این جا ختم نمی شود. این برنامه به شما امکان این را می دهد تا فایل های ویدئویی خود را به صورت دستی با یک گروه بزرگی از پلاگینها و فیلترها ضبط کنید. این خصوصیت شاید در نگاه اول خیلی نو نباشد اما برای یک نرم افزار متن باز بسیار جدید و نو است. البته توصیه ما به شما این است که اگر کار ویدئویی شما روی ویندوز زیاد است و شما به ویرایشگرهای قدرتمندی نیاز دارید، به یک نرم افزار پیشرفته مهاجرت کنید.
10- Notepad++: این برنامه واژه پرداز محیطی بسیار جذاب و زیباتر از Notepad ویندوز دارد. برخی از ویژگیهای این برنامه عبارت است از: موقعیت پویای دید، چند سندی، تمام اتوماتیک، پشتیبانی از جست و جو یا جایگزینی کلمات به صورت منظم و قابلیت زوم کردن و خارج شدن از آن و ....

ترفند لینوکسی

شیشه ای کردن پنل
یکی از مواردی که باعث زیبایی هرچه بیشتر سیستم عامل می شود، شیشه ای کردن نوار پایین صفحه است. برای این منظور می توانید بر روی این نوار راست کلیک کرده و گزینه ..Configure Panel. را انتخاب کنید.
در صفحه ای که مشاهده می کنید در سربرگ Appearance گزینه Enable Transparency را فعال کنید. بعد از آن می توانید با فشردن کلید Advanced Options مقدار شفافیت پنل را مطابق میل خود تغییر دهید. در پایان، تغییرات اعمال شده را ذخیره کنید.
برای این که پنجره های مربوط به دسکتاپ نیز شیشه ای شوند فقط کافی است بر روی یکی از آنها راست کلیک کرده و در قسمت Pager Options گزینه Transparent را فعال کنید.

سیستم عامل چیست؟
اگر بخواهیم در کوتاهترین جمله تعریفی از سیستم عامل داشته باشیم، می توانیم بگوییم: سیستم عامل مجموعه ای از انواع نرم افزارهاست که حول یک هسته مرکزی را احاطه کرده اند. همه سیستم عامل ها از اجزای اصلی ساخته شده اند که در مورد آن ها توضیح خواهیم داد و در ادامه سیستم عامل را به صورت عمیق تر مورد بررسی قرار دهیم.
سیستم عامل تراکنش بین سخت افزار و نرم افزارهای کاربردی را بر قرار می سازد. سخت افزار شامل پردازنده، دیسک های سخت، کارت های گرافیکی، کارت های صوتی و ... می باشد. از سکوهای سخت افزاری مختلف می توان به X86 مانند پردازنده های اینتل و AMD، آلفای کامپک، PowerPC مربوط به موتورولا و IBM، موتورولای M68K، اسپارک مربوط به سان مایکروسیستم و AMD64 که سکوی جدید 64 بیتی AMD مبتنی بر X86 است اشاره نمود.
بخش اصلی در هر سیستم عامل هسته مرکزی آن است. هسته با سخت افزارهای پایه ای سیستم، مانند پردازنده، حافظه کنترل کننده های ابزار ارتباط برقرار می کند. تمامی تراکنش های میان سخت افزار و نرم افزارهای کاربردی از طریق هسته صورت می پذیرد. هسته وظیفه ترجمه درخواست های نرم افزارهای کاربردی را به زبانی که قابل فهم برای ابزارهای سخت افزاری است، به عهده دارد. از جمله اجزای مهم دیگری که از سیستم عامل ها می توان به آنها اشاره کرد رابطه های کاربری، راه اندازهای ابزاریٍ، (Device Drivers) فایل سیستم ها، سرویس ها (Madoul) و نرم افزار ها هستند. در صورتی که عمیق تر به موضوع نگاه نکنیم، مجموعه این عوامل دست به دست می دهند و سیستم عامل را برای استفاده کاربران مهیا می کنند.
رابطه های کاربری
تمامی گرافیک سیستم عامل که مخاطب اصلی کاربران است به عنوان رابط کاربری به حساب می آید. به یقین همه شما با رابط کاربری ویندوز به خصوص XP خوب آشنایی دارید. سیستم عامل لینوکس نیز از رابط های کاربری متفاوتی برخوردار است که معروف ترین آنها KDE و GNOME هستند.
راه اندازهای ابزاری
ماژول هایی هستند که به سیستم عامل توانایی ارتباط با ابزارهای سخت افزاری سیستم را می دهند. البته در برخی سیستم عامل ها از جمله ویندوز این کدها به صورت ماژول نیستند و نمی توانند کنار هسته سیستم عامل قرارا گیرند به همین منظور است که برای نصب درایورها در ویندوز باید حتما سیستم عامل را راه اندازی مجدد کنید که هسته خود را با تغییرات جدید آماده کند.
فایل سیستم ها
هر سیستم عامل از انواعی از فایل سیستم ها استفاده می کند. در سیستم عامل ویندوز از فایل سیستم های FAT32 و NTFS استفاده می شود. درسیستم عامل لینوکس نیز از فایل سیستم های EXT2 و EXT3 استفاده می شود.
سرویس ها
سرویس ها که در سیستم عامل ها به آنها شبح اطلاق می شود، در پشت صحنه سیستم عامل کار می کنند. از این جهت به آنها شبح اطلاق می شود که بدون آن که دیده شوند در پشت صحنه سیستم عامل فعالیت شان را انجام می دهند. به عنوان مثال Apache و at دو نمونه از شبح هستند.

سیستم عامل؛ چرا و چگونه!
سیستم عامل ملی، لینوکس فارسی و در نهایت طرح ملی نرم افزارهای آزاد متن باز عناوین یکی از مهمترین پروژه های ملی مرتبط با فن آوری اطلاعات هستند. پروژه ای که در صورت موفقیت می تواند شکل و نحوه استفاده از رایانه را در سال های آتی در کشور تغییر دهد. در ایران همانند بسیاری از کشورهای پیشرفته یا در حال توسعه عده ای از صاحب نظران به این فکر افتادند تا سیستم عاملی ارزان تر و در عین حال با قابلیت بومی سازی را به عنوان جایگزین احتمالی سیستم عامل ویندوز مایکروسافت در نظر بگیرند.
در واقع مواردی همچون هزینه بالای خرید سیستم عامل ویندوز، عدم دسترسی به کد منبع این سیستم عامل، مشکلات سیاسی احتمالی در روابط کشورها و همچنین وابستگی به محصولات یک شرکت خصوصی از جمله دلایلی بوده است که بسیاری از کشورها را مایل به سرمایه گذاری و تشویق شرکتها برای کار روی سیستم عامل های دیگر کرده است. سیستم عامل یونیکس، همواره به عنوان یک جایگزین شایسته برای سیستم عامل شرکت مایکروسافت مطرح بوده است. اما در سالهای اخ یر با پیشرفت سریع سیستم عامل لینوکس و مزایای این سیستم عامل، همچون آزادی های حقوقی و تجاری بیشتر در تغییر و استفاده از کدهای این نرم افزار با اشتیاق توسعه دهندگان و برنامه نویسان برای صرف وقت در توسعه این سیستم عاملو یا نرم افزارهای قابل اجرا تحت این سیستم بسیاری از کشورها راغب به بکارگیری نسخه های بومی این سیستم عامل شدند. سرانجام 34 پروژه طرح ملی لینوکس فارسی با هزینه 10 میلیارد ریال اجرایی شد. مدیر طرح ملی لینوکس فارسی، از اجرایی شدن 34 پروژه فنی و غیر فنی در طرح ملی لینوکس فارسی از طریق برگزاری مناقصه با هزینه تقریبی 10 میلیارد ریال خبر داد. در اهداف عمده طرح ملی لینوکس از فراهم کردن بستر تولید یک سیستم عامل ایرانی با پشتیبانی داخلی به همراه نرم افزارهای آزاد/ متن باز کاربردی بر مبنای سیستم عامل گنو/ لینوکس، رفع مشکلات پایه ای و اساسی مرتبط با زبان فارسی در بخش های مختلف سیستم عامل گنو/ لینوکسو سایر نرم افزارهای آزاد/ متن باز پر کاربرد و افزایش سطح آگاهی افراد و ترویج استفاده از نرم افزارهای آزاد متن باز یاد شده است. بر اساس فرآیند محلی سازی سیستم عامل گنو/ لینوکس، سه فاز فنی متفاوت در این پروژه تعیین شده و درحال انجام است که از جمله آنها می توان به تهیه امکانات و ابزارهای پایه ای مورد نیاز برای زبان فارسی، به کارگیری نتایج فاز نخست در کتابخانه های مهم گنو/ لینوکس و توسعه برخی نرم افزارهای آزاد/ متن باز متداول و پرکاربرد اشاره کرد. در سه سال گذشته، لینوکس فارسی با پشتیبانی داخلی در بازار بوده و خروجی طرح نیز کاملا ملموس است، به گونه ای که با توجه به آزاد و در اختیار عموم بودن خروجی های طرح، شرکت های ایرانی مانند شرکت داده پردازی ایران، اقدام به بسته بندی نتایج و خروجی های طرح و ایجاد توزیع تجاری نموده اند و اقدام به ارائه پشتیبانی تجاری در بازار کرده اند. در حال حاضر، حداقل شش توزیع زنده یا قابل نصب از گنو/ لینوکس شامل «شبدیکس، لرنوکس، پارسیکس، فارلیکس، کارآمد و شریف لینوکس» در داخل کشور با استفاده از خروجی های طرح تهیه شده اند. از نمونه فعالیتهای دانشگاهی در حوزه متن باز می توان به توصعه نرم افزارهایی برای کاربردهای اداری به صورت متن باز (با شرایط خاص) توسط دانشگاه فردوسی مشهد اشاره کرد. در راستای بالا بردن آگاهی عمومی در مورد نرم افزارهای آزاد/ متن باز فعالیت هایی نیز انجام شده که می توان به برگزاری بیش از 36 همایش در سه سال گذشته در شهرهای مختلف، تولید محتویات آموزشی چند رسانه ای برای آموزش مبتنی بر رایانه لینوکس، تولید 2200 اسلاید آموزشی برای آموزش مقدماتی تا پیشرفته لینوکس، تولید 103 ساعت آموزش الکترونیک لینوکس، انتشار خبرنامه چاپی، انتشار خبرنامه الکترونیکی و تولید 14 کتاب مختلف از فعالیتهای انجام گرفته در این حوطه اشاره کرد.

برخورد نرم افزاری با یک پدیده سخت افزاری
Raid مناسب خود را انتخاب کنید
واژه RAID از کلمات Redundant Array of Inexpensive Disks گرفته شده است. با توجه به این کلمات، چند مفهوم عمده از RAID برداشت می شود. کاملا طبیعی است که برای ایجاد RAID به دو یا تعداد بیشتری هارد دیسک نیازمند خواهیم بود اما در مورد کاربران خانگی کمتر اتفاق می افتد که تعداد زیادی هارد دیسک به رایانه خود متصل کنند. با افزایش تعداد هارد دیسک ها، می توان سرعت را به مراتب افزایش داد، این جاست که مفهوم دوم به یای ما خواهد آمد و راه را پیش روی ما باز خواهد کرد.
در سیستم RAID، بر استفاده از هارد دیسک های ارزان قیمت تأکید شده است. این به این معناست که با هارد دیسک های جدید و شاید گران قیمت نمی توان RAID تشکیل داد اما در عمل ایجاد RAID با هارد دیسک های ارزارن قیمت عملی تر و به صرفه تر است. چرا که یک کاربر معمولی می تواند به جای خرید یک هارد دیسک جدید و گران قیمت، دو و یا حتی تعداد بیشتری هارد دیسک قدیمی تر خریداری کند و یک RAID ایجاد کند. البته به همین نکته نیز تبصره هایی وارد است. به عنوان مثال یکی از دلایل ایجاد RAID افزایش امنیت اطلاعات است. استفاده از یک هارد دیسک قدیمی که خود آن هر لحظه ممکن است از کار بیفتد در یک سیستم RAID کاری منطقی به نظر نمی رسد!
ایجاد سیستم RAID کاری حساس و پیچیده است. از همین رو سازندگان سخت افزار و سیستم عامل های مختلف به عموم کاربران خود توصیه نمی کنند که از سیستم RAID استفاده کنند.
در اولین قدم لازم است که با سطوح RAID آشنا شوید (در توضیحاتی در این مورد اشاره شده است). پس از این لازم است که یکی از انواع RAID سخت افزاری یا نرم افزاری را برای رایانه خود انتخاب کنید.
RAID سخت افزاری، مبتنی بر مادر بورد و کنترلر آن است و مستقل از سیستم عامل صورت می گیرد اما RAID نرم افزاری در محیط سیستم عامل و بدون دخالت RAID انجام می گیرد.
با توجه به این نکات، برای هر یک از این دو نوع RAID می توان کاربردهای مختلفی در نظر گرفت. یکی از دلایل ایجاد RAID افزایش سرعت کار و بالا آمدن سیستم عامل است در صورتی که RAID نرم افزاری پس از نصب سیستم عامل انجام می گیرد و عملا هیچ تأثیری بر بالا آمدن سیستم عامل نخواهد گذاشت. در عوض این روش آسان تر از روش سخت افزاری است و روی مادربوردهای ارزان قیمت و قدیمی نیز قابل اجرا است.
در صورتی که یک هارد دیسک جدید به رایانه خود بیفزایید، بدون ایجاد تغییرات عمده می توانید این هارد دیسک را به RAID نرم افزاری خود ا ضافه کنید اما این کار در RAID سخت افزاری امکان پذیر نیست.
دقت داشته باشید که ویندوز XP می تواند تنها از RAID سطح صفر پشتیبانی کند، در حالی که ویندوز سرور می تواند از RAID سطح یک نیز پشتیبانی کند.
برای ایجاد RAID نرم افزاری در سیستم عامل ویندوز روی My Computer راست کلیک کرده و Manage را انتخاب کنید. از پنجره جدید، Disk Management را برگزینید. در این قسمت حداقل 2 یا تعداد بیشتری هارد دیسک را که به رایانه خود متصل کرده اید را مشاهده می کنید. روی هارد دیسک هایی که قصد دارید سیستم RAID را روی آنها ایجاد کنید راست کلیک کرده و با استفاده از گزینه Convert to Dynamic آنها را به دیسکهای دینامیک تبدیل کنید.
یک دیسک دینامیک، دیسکی است که مجموعه ای از اطلاعات مربوط به دیگر دیسکهای دینامیک را در خود ذخیره می کند. در واقع در حالت عادی، دیسک ها با یکدیگر هیچگونه ارتباطی ندارند اما با دینامیک کردن دیسک، آنها را از وجود یکدیگر با خبر می کنید، علاوه بر این که تغییر اطلاعات در هر یک از دیسک ها، روی دیسک های دینامیک دیگر نیز تأثیر خواهد گذاشت.
دقت کنید که تبدیل کردن یک دیسک به دیسک دینامیک باعث می شود که تنها سیستم عامل فعلی روی آن فعال باقی بماند و دیگر سیستم عامل هایی که ا حتمالا روی آن دیسک نصب شده اند، غیرقابل دستیابی است.
در مرحله بعد، از Select Volume Type گزینه Striped را انتخاب کنید و با استفاده از Next به مرحله بعد بروید. هارد دیسک های دینامیک خود را انتخاب کرده و حجم مورد نظر خود را برای هر هارد دیسک انتخاب کنید. این حجم تعیین می کند هر یک از این هارد دیسک ها چه مقدار از فضای خود را در اختیار یک درایو از سیستم RAID قرار دهد. توصیه می شود که این حجم برای هارد دیسک های مختلف، برابر انتخاب شود. سپس به مرحله بعد بروید و یک حرف برای نام درایو جدید خود انتخاب کنید و کار را به پایان برسانید. در این مرحله شما صاحب یک درایو شده اید که تحت سیستم RAID صفر کار می کند. یعنی سرعت ذخیره و خواندن اطلاعات این درایو به اندازه تعداد هارد دیسک ها افزایش یافته است. در مرحله انتخاب حجم، تمام حجم هارد دیسک ها را انتخاب نکنید تا بتوانید با تکرار این عملیات، تعداد بیشتری درایو برای خود تولید کنید.

من تازه یه ساله که با لینوکس این سیستم عامل خوب آشنا شدم ولی تو این مدت خیلی چیزا یاد گرفتم اما هرچی جلوتر میرم می بینم نه بابا هنوز خیلی راه مونده تا بشه گفت یه لینوکس کار وارد که نه متوسط شدم ولی با این وجود پنج شنبه ۱۷ اردیبهشت جلسه کاربران لینوکس مشهد برگزار شد و من برای اولین بار بود که می خواستم جلوی یه جمع در رابطه با لینوکس صحبت کنم خیلی سخت بود ولی خدا رو شکر بخیر گذشت البته اینم بگم من کنفرانس زیاد دادم اما این فرق می کرد کنفرانسای قبلی واسه خودم ابر قدرتی بودم چون مربوط به ویندوز بود منم که خدای ویندوزم و ترسم واسه بلد نبودن هم نبود بلکه به خاطر جمعیتی بود که هر کدوم از اون لینوکس بازای قدیمی بودن حول شده بودم اما بعد جلسه فهمیدم نه زیادم سوتی ندادم .

خدایا شکرت

ساختار سیستم فایل لینوکس و یونیکس
سیستم فایل هر کامپیوتر، امکان ذخیره سازی فایل‌ها و اطلاعات را روی آن فراهم می‌سازد. هنگامی که از داخل برنامه واژه پرداز خود سندی را ذخیره می‌کنید، این سیستم فایل است که تعیین می‌کند سند چگونه و کجا ذخیره شود.
ابزارهای ذخیره سازی مانند فلاپی دیسک‌ها، دیسک‌های سخت، درایوهای CD-ROM، درایوهای Zip و... تا قبل از اینکه سیستم‌عامل سیستم فایل را روی آنها تشکیل دهد، قابل استفاده نیستند.
سیستم فایلهای گوناگونی برای سیستم‌عامل‌های مبتنی بر یونیکس و لینوکس ارائه شده‌اند که برخی از آنها عبارتند از ext2، ext3، xfs، reiserfs و غیره. این سیستم فایل‌ها در جزئیات فنی دارای تفاوت‌هایی با هم هستند ولی از نظر ساختاری که ایجاد می‌کنند مشابه بوده و تفاوت چندانی باهم ندارند. در این مقاله ما وارد جزئیات فنی هر نوع از سیستم فایلها نشده و تنها ساختار آنها را بررسی خواهیم کرد.

سیستم فایل یا درخت؟
سیستم فایل سیستم‌عامل‌های مبتنی بر یونیکس و لینوکس بصورت یک درخت وارونه پیاده سازی شده است. در یونیکس و لینوکس دیگر شما چیزی به نام درایوهای A، C و ... ندارید. تمام ابزارها و سیستم فایلها شاخه‌هایی از این درخت وارونه هستند. مرکز این درخت ریشه یا root نام دارد که بالاترین سطح سیستم فایل را تشکیل می‌دهد. زیر ریشه، پوشه‌هایی قرار دارند که سایر قسمت‌های سیستم فایل را تشکیل می‌دهند که اکنون درباره آنها توضیح می‌دهم. تصویر ۱ سیستم فایل سیستم‌های مبتنی بر یونیکس و لینوکس را نشان می‌دهد.

همانطور که می‌بینید سیستم فایل از تعداد زیادی پوشه تشکیل شده‌است که این پوشه‌ها تقریبا در تمامی سیستم‌عامل‌های مبتنی بر یونیکس و لینوکس مشترک هستند. اکنون به تشریح تک تک این شاخه‌ها پرداخته و در میان آن توضیحات اضافه را به شما ارائه خواهم کرد.

پارتیشن‌ها
در سیستم فایل سیستم‌عامل‌های مبتنی بر لینوکس و یونیکس، دیسک‌های سخت می‌توانند پارتیشن‌های متعددی داشته باشند. در این صورت هر پارتیشن دارای یک نقطه اتصال یا mount point می‌باشد که در آن نقطه به درخت سیستم فایل متصل می‌شود. مثلا می‌توانید اطلاعات کاربران سیستم را در یک پارتیشن جداگانه ذخیره نموده و نقطه اتصال آنرا home تعیین کنید که محل قرارگیری اطلاعات کاربران است و به همین ترتیب.

بخش‌های درخت سیستم فایل
اکنون به بررسی تک تک شاخه‌های سیستم فایل می‌پردازیم. توجه داشته باشید که دسترسی به اکثر این شاخه‌ها فقط توسط کاربر ریشه امکان پذیر است.
-شاخه bin: در این شاخه، دستورات سیستم‌عامل که برای تمام کاربران قابل دستیابی هستند و برخی دستورات مدیریتی سیستم قرار می‌گیرند.
-شاخه boot: این شاخه که می‌تواند در یک پارتیشن جداگانه بوده و به پوشه boot متصل شده باشد، حاوی برنامه راه‌نداز بوت سیستم عامل می‌باشد. مانند Grub و Lilo.
-شاخه dev: محل قرارگیری نقطه دسترسی‌های ابزارهای سخت افزاری است. مثلا تمام پورت‌ها، پارتیشن‌ها و... در اینجا دارای یک فایل هستند. برای مثال فایل dev/fd0 نشاندهنده فلاپی درایو سیستم است و به همین ترتیب. بسیاری از برنامه‌های کاربردی از این فایلهای دسترسی برای خواندن و نوشتن داده‌ها بر روی ابزار مورد نظرشان استفاده می‌کنند. مثلا یک برنامه کاربردی فایل dev/fd0 را باز کرده و در آن می‌نویسد. در حقیقت اطلاعات روی درایو فلاپی و دیسکی که در آن قرار دارد، نوشته خواهد شد.
-شاخه etc: در این شاخه فایل‌های پیکربندی برنامه‌های سرویس دهنده و برخی فایلهای سیستمی دیگر قرار می‌گیرند. مثلا فایل پیکربندی سرویس دهنده وب آپاچی در سیستم‌های دبیان در etc/apache/http.conf قرار دارد و به همین ترتیب.
-شاخه home: در این شاخه دایرکتوری‌های خانگی کاربران سیستم و اطلاعات آنها قرار می‌گیرد. بهتر است این شاخه در یک پارتیشن جداگانه قرار گرفته و متصل شود. این کار حفاظت از داده‌های کاربران را بالاتر خواهد برد. ضمنا در صورت نیاز به فرمت و نصب مجدد سیستم، اطلاعات کاربران دست نخورده باقی مانده و پس از نصب مجدد، کلیه تنظیمات شخصی و اطلاعات آنها بدون تغییر باقی خواهند ماند.
-شاخه lib: این شاخه همانطور که از نام آن پیداست، محل قرار گیری فایل‌های کتابخانه برنامه‌ها است. این کتابخانه‌ها توسط برنامه‌های کاربردی و ابزارهای برنامه نویسی بکار گرفته می‌شوند.
-شاخه mnt: این شاخه معمولا دارای زیرشاخه‌هایی مانند floppy و cdrom بوده و محل اتصال سنتی درایوهای فلاپی و CD-ROM می‌باشد. همچنین پارتیشن‌ها دیگر دیسک سخت را نیز می‌توانید در این شاخه متصل نمایید. البته اجباری به این کار وجود ندارد. مثلا در سیستم‌های مبتنی بر دبیان، درایوهای فلاپی و CDROM در شاخه‌های floppy و cdrom که در زیر ریشه قرار دارند، متصل می‌شوند. اتصال و برداشتن اتصال پارتیشن‌ها و درایوها با استفاده از دستور mount صورت می‌گیرد. اشتراکات شبکه را نیز می‌توانید در این شاخه متصل نمایید.
-شاخه proc: این شاخه یک سیستم فایل مجازی است که برخی اطلاعات مربوط به سیستم و هسته از آن قابل دستیابی می‌باشد. مثلا فایل version در این شاخه حاوی اطلاعات هسته سیستم عامل مانند نسخه آن و ... می‌باشد.
-شاخه sbin: دستورات و برنامه‌های مدیریتی سیستم در این شاخه قرار می‌گیرند که مخصوص کاربر root است.
-شاخه tmp: محل قرارگیری برخی فایلهای موقتی برنامه‌های کاربردی است.
-شاخه usr: بسیاری از برنامه‌های کاربردی در این شاخه نصب می‌شوند. مثلا Xwindow در این شاخه قرار دارد. همچنین برخی دستورات و دستورات مدیریتی نیز در مسیرهای usr/bin و usr/sbin قرار می‌گیرند.
-شاخه var: این شاخه که معمولا در کامپیوترهای سرویس دهنده در یک پارتیشن جداگانه قرار می‌گیرد، مخصوص برنامه‌های سرویس دهنده‌ای مانند وب و FTP و بانکهای اطلاعاتی است. مثلا فایل‌های مربوط به یک وب سایت می‌توانند در var/www قرار گیرند. به دلیل اینکه در برخی از حملات DOS دیسک سخت سیستم با فایل‌های آشغال پر می‌شود، این شاخه را در یک پارتیشن جداگانه قرار می‌دهند که در صورت قرارگیری تحت حمله و پرشدن احتمالی دیسک سخت، کل سیستم عامل دچار وقفه نگردد و آسیب به همان قسمت محدود شود.

تمامی شاخه‌هایی که در بالا توضیح داده شد، می‌توانند در پارتیشن‌های جداگانه قرار داده شوند. ولی ضرورتی ندارد.

پارتیشن swap
هنگام نصب لینوکس، پارتیشنی به نام swap می‌سازید. کاربرد این پارتیشن چیست؟ این پارتیشن که تحت ساختار سیستم فایل جایی متصل نمی‌شود، محل قرارگیری swapping file لینوکس که همان حافظه مجازی روی دیسک سخت است، می‌باشد. بهتر است حجم آنرا برابر یا ۲ برابر حافظه سیستم خود تعیین نمایید.

لينوکس چيست؟ لينوکس به خودى خود، يک هسته (Kernel) است. هسته، بخش اصلى سيستم‌عامل را تشکيل مى‌دهد که کار آن کنترل داده‌ها، مديريت حافظه، سخت‌افزار، ورود و خروج داده‌ها و تمامى موارد اصلى سيستم‌عامل مى‌باشد.

همانطور که گفتم، لينوکس به خودى خود سيستم‌عامل به شمار نمى‌رود، بلکه با استفاده از ابزارهايى که پروژه بازمتن (OpenSource) گنو (GNU) براى آن توليد کرده است، تبديل به يک سيستم‌عامل کامل مى‌شود (به همين دليل است که لينوکس را معمولا گنو/لينوکس يا GNU/Linux مى‌نامند) و با اضافه کردن ساير نرم‌افزارهاى بازمتن به آن، مى‌توان از آن در موارد متعددى مانند سرويس‌دهنده‌ه! ا، ايستگاه‌هاى کارى، کامپيوترهاى روى‌ميزى، ابر رايانه‌ها، ابزارهاى صنعتى و پزشکى که داراى سيستم‌هاى درونه‌اى (Embedded) مى‌باشند و... استفاده کرد.
از نظر فنى، لينوکس را مى‌توان نمونه بازمتن سيستم‌عامل يونيکس ناميد. زيرا بر اساس استاندارد POSIX پياده سازى شده و کاملا با آن سازگار است. بنابراين لينوکس را مى‌توان نواده سيستم‌عامل پرسابقه و مستحکم يونيکس دانست که البته خواص خوب آنرا نيز به ارث برده است. اکنون تفاوت‌هاى اصلى لينوکس و ويندوز را با هم مى‌شماريم: لينوکس : سيستم‌عامل آزاد لينوکس يک سيستم عامل آزاد و بازمتن است.

کد منبع آن در اختيار همگان قرار دارد و همه مى‌توانند در کدهاى آن تغيير ايجاد کرده و بنا به نيازشان استفاده کنند. آزاد و در دسترس بودن کدهاى منبع سبب مى‌شود تا بتوانيد از طرز کارکرد دقيق سيستم‌عامل مطلع شويد. شما لينوکس را مى‌توانيد به هر تعداد کپى کرده و بين دوستانتان پخش کنيد. در سمت مقابل، ويندوز يک سيستم‌عامل اختصاصى است که کد منبع آن سرى نگهداشته شده است و براى همگان در دسترس نيست. شما نمى‌توانيد بفهميد که واقعا در زير سيستم‌عامل ويندوزتان چه مى‌گذرد؟ آيا يک برنامه جاسوسى در آن پنهان نشده است؟ بعۡ ?د نيست.

سيستم عامل ويندوز رايگان نبوده و تحت حمايت قانون کپى‌رايت قرار دارد. شما نمى‌توانيد آنرا کپى کرده و پخش کنيد. در صورت اين کار شما خلاف‌کار هستيد و جريمه و مجازات خواهيد شد. (فعلا نه در ايران ولى در ۴-۶ سال آينده بله) لينوکس را به هواپيمايى تشبيه کرده‌اند که هر قسمت از انرا در جايى ساخته‌اند. لينوکس واقعا محصول کشور خاصى نيست. تعداد زيادى از مردم در سرتاسر جهان در حال کار بر روى آن و توسعه آن هستند.

تعداد برنامه نويسانى که روى بخش‌هاى مختلف سيستم‌عامل لينوکس کار مى‌کنند، به حدود ۴۰۰ هزار نفر مى‌رسد، در حالى که تعداد کل برنامه‌نويسان مايکروسافت کمتر از ۱۰۰۰۰ نفر است. همين، تفاوت کيفيت کار را مشخص مى‌کند.

شما با سيستم‌عامل لينوکس آزاد هستيد. لازم نداريد تا از نرم‌افزارهاى اختصاصى استفاده کنيد و تحت انقياد آنها در آييد. لينوکس : سرعت، قدرت، پايدارى همانطور که گفتم، لينوکس نواده سيستم‌عامل يونيکس است. بنابراين ساختار کلى اين سيستم‌عامل کاملا با ويندوز متفاوت است. اين به اين معنى است که مثلا شما نخواهيد توانست برنامه‌هايى که در ويندوز داريد، روى لينوکس اجرا نماييد (البته راه‌هايى وجود دارد – شبيه سازها - ولى در حالت عادى خير). يکى از خواص اصلى سيستم‌عامل‌هاى خانواده يونيکس، پايدارى و استقامت بسيار بالاى آنهاست. اين سيستم‌عامل‌ها به اين راحتى‌ها خراب نشده و به ندرت نياز به بوت مجدد پيدا مى‌کنند. لينوکس‌هايى وجود دارند که شما مى‌توانيد سالها بدون نياز به بوت، از آنها استفاده نماييء ?. در سمت مقابل، حتى جديدترين و پايدارترين سيستم‌هاى ويندوز به اندازه يک موى لينوکس پايدار نيستند. براى بکارگيرى سيستم‌هاى ويندوز به عنوان سرويس دهنده به حافظه و پردازنده‌هاى قويترى نياز داريد و مطمئن باشيد اگر هر هفته آنرا بوت نکنيد، از کار خواهد افتاد! من حدود ۲ سال است با اين سيستم‌عامل کار مى‌کنم. تنها يکبار مجبور شده‌ام بدليل اشکال در کارت صوتى آنرا بوت کنم. (فقط کارت صوتى از کار افتاده بود!) در صورتى که در ويندوز، شما اگر خيلى شانس داشته باشيد، حتما هفته‌اى ۲-۳ مشکل را که منجر به بوت خواهند شد، خواهيد داشت.

معمولا سيستم‌عامل لينوکس به راحتى خراب نمى‌شود و برعکس ويندوز مجبور نيستيد تا آنرا هر چندماه يکبار مجددا نصب کنيد. حتى برخى از انواع لينوکس به نصب «يکبار براى تمامى عمر» مشهور هستند. اين گونه سيستم‌ها را مى‌توانيد حين کار و حتى بدون بوت، به نسخه‌هاى جديدتر ارتقا دهيد. لينوکس : امنيت، امنيت، امنيت امروزه در دنيايى متکى بر فناورى اطلاعات زندگى مى‌کنيم که هر لحظه به خطر افتادن جريان اطلاعات منجر به بروز خسارت‌هاى تجارى جبران ناپذيرى خواهد شد. امروزه همه به دنبال يک سکوى (Platform) امن‌تر براى اجراى برنامه‌هاى کاربردى و سروى‌دهنده‌ها هستند.

لينوکس حرف‌هاى زيادى براى گفتن در سمت امنيت دارد. بسيارى از قابليت‌هاى امنيتى که در ويندوز وجود ندارند و يا فقط با اضافه کردن نرم‌افزارهاى اضافى قابل دسترسى مى‌باشند، بطور درونى و پيش‌گزيده در لينوکس پياده سازى شده‌اند.

لينوکس از ابتدا براى محيط‌هاى شبکه‌اى و چند کاربره طراحى شده است و همين باعث! رعايت مسائل امنيتى از ابتدا در ان شده است، درحالى که ويندوز اينگونه نبوده و درحال حاضر نيز از نظر امنيتى داراى نقاط ضعف فراوانى است. مثلا يک برنامه مخرب با استفاده از همين ضعف‌هاى امنيتى مى‌تواند کل سيستم‌عامل را نابود کند، ولى در صورتى که مورد مشابهى در لينوکس وجود داشته باشد، حداکثر به دايرکتورى خانگى کاربر اجرا کننده آسيب خواهد رسيد، نه کل سيستم‌عامل. اينطور نيست که لينوکس فاقد هر گونه اشکال امنيتى باشد، خير، ولى باز بودن کد منبع آن باعث مى‌شود تا بسيارى از اشکالات امنيتى پيش از ايجاد خسارت و در مراحل توسعه و برنامه نويسى برنامه بر ملا شده و رفع شوند. در صورتى که اشکالى نيز در برنامه‌هاى منتشر شده يافت شود، بدليل موجود بودن کد منبع سريعا برطرف مى‌گردد.

در صورتى که در سيستم عامل ويندوز شما بايد منتظر مايکروسافت بمانيد و بمانيد و بمانيد. سيستم‌عامل ويندوز داراى اشکالات امنيتى بسيارى است که به راحتى هم کشف نمى‌شوند و هنگامى کشف مى‌شوند که خسارات جبران ناپذيرى در اثر حمله از طريق آن ضعف‌هاۡ ? امنيتى رخ دهد که امثال آنرا شاهد هستيم. مى‌توان ادعا کرد که تقريبا هيچ ويروسى براى لينوکس وجود ندارد و اين درحالى است که ساليانه بيش از ۱۰۰۰ ويروس و کرم مختلف براى سيستم‌عامل ويندوز ايجاد مى‌شود. اين بخاطر عدم گسترده بودن لينوکس نيست (حدود ۷۰ درصد از سايت‌هاى وب در جهان بر روى سيستم‌عامل لينوکس و سرويس‌دهنده وب آپاچى درحال اجرا هستند) بلکه بدليل وجود حفره‌هاى امنيتى متعدد ويندوز و سياست انحصار گرايى مايکروسافت است. يعنى چه؟ مايکروسافت طورى رفتار و سياست گذارى کرده است که مشتريان خود را تنها به محصولات خودش عادت دهد.

بسيارى از کاربران ويندوز از اينترنت اکسپلورر و آتلوک براى مر١ ?ر وب و پست الکترونيک استفاده مى‌کنند. من به عنوان يک ويروس نويس، مى‌دانم که اگر ويروسى را براى کاربران ويندوز بنويسم، بر روى کامپيوترهاى ۹۰ درصد آنها اثر خواهد کرد. چون اکثرا از IE و Outlook استفاده مى‌کنند. ولى در لينوکس چطور؟ در لينوکس شما طيف وسيعى از انتخاب و عدم اجبار داريد. من از مرورگر موزيلا استفاده ميکنم. دوستى دارم که Konqueror را ترجيح مى‌دهد. ديگرى از Opera استفاده مى‌کند. من از Kmail استفاده مى‌کنم.

دوستم از Evolution، ديگرى از Pine و بعدى از Mutt و برادرم هم از Mozilla Mail. من فقط مى‌توانم براى يکى از اينها ويروس بنويسم چون روى بقيه کار نخواهد کرد و عملا مى! زان اثر آن انداک خواهد بود. ضمنا هيچيک از ويروس‌هايى که براى ويندوز نوشته شده‌اند، بر روى لينوکس کار نمى‌کنند. لينوکس : تعدد سکوهاى اجرايى لينوکس برخلاف ويندوز بر روى تعداد زيادى از سکوهاى مختلف سخت‌افزارى اجرا مى‌شود و شما حتى قادريد آنرا براى کار بر روى سکوى مورد نظرتان تغيير دهيد. اين قابليت، لينوکس را براى بکارگيرى در سخت‌افزارهاى درونه‌اى (Embedded) بسيار مناسب مى‌سازد. هسته 2.6 لينوکس که بتازگى ارائه شده است، اين امکان را فراهم مى‌سازد تا لينوکس را بر روى دستگاه‌هاى بسيار کوچک و يا ابر رايانه‌هاى بسيار بزرگ اجرا نماييد. اصلا ويندوز مى‌تواند؟ لينوکس : گسترده‌ترين تنوع در کاربرد لينوکس را مى‌توانيد براى انجام وظايف بسيار متعددى بکار بگيريد. از دستگاه چک کردن اتصالات شبکه، ديوار آتش، مسيرياب (Router) شبکه، سرويس‌دهنده‌هاى مختلف مانند وب، بانک اطلاعاتى، فايل، چاپ و...، ميزهاى کار (Desktop)، ايستگاه‌هاى کارى (Workstations) و... سيستم‌عامل لينوکس حتى اين امکان را دارد که از آن بتوان به صورت يک سيستم زنده و پرتابل استفاده کرد. به اين معنى که کل سيستم‌عامل از روى يک ديسک CD اجرا شود و شما آنرا با خودتان جابجا کنيد و ميزکار و تنظيماتتان را همراه خودتان منتقل کنيد. علاوه بر اين، اين قابليت براى رفع اشکال و نمايش آن نيز بسيار مفيد است.

لينوکس : تنوع در انتخاب
بدليل آزاد بودن سيستم‌عامل لينوکس، هر گروه يا موسسه تجارى، يک نسخه خاص از آن که به توزيع يا پخش (Distribution) معروف هستند، منتشر ساخته است. اين توزيع‌هاى مختلف همگى لينوکس هستند، ولى هريک معمولا براى يک يا چند امر خاص مانند سرويس‌دهنده، ديوار آتش، ميزکار و... طراحى شده‌اند و هريک قابليت‌ها و بهينه سازى‌ها خاص خودشان را به کاربران ارائه مى‌کنند. کاربران در اين ميان آزادى انتخاب زيادى داشته و مى‌توانند چيزى که کاملا نيازشان را برطرف مى‌کند، انتخاب کنند. چيزى که در ويندوز نمى‌توان مفهومى براى آن پيدا کرد. لينوکس : سيستم‌عاملى حرفه‌اى لينوکس يک سيستم‌عامل حرفه‌اى است. يعنى ممکن است يک کاربر کاملا غير فنى براى مديريت آن و انجام برخى از تنظيمات سخت‌افزارى دچار مشکل شود و نتواند به راحتى اين کار را انجام دهد. البته برخى از توزيع‌هاى لينوکس اين امور را بسيار راحت (و حتى راحت‌تر از ويندوز) کرده‌اند، ولى با اين حال به طور کلى، لينوکس يک سيستم‌عامل حرفه‌اى است که در عين سادگى، از پيچيدگى‌هاى فنى زيادى برخوردار است. البته تمام کاربران لازم نيست اين امور را بدانند.

مثلا يک کارمند دفترى که امورى مانند تايپ و حسابدارى را با کامپيوترش انجام مى‌دهد، ممکن است از نظر فنى تفاوتى را اح! ساس نکند، ولى لينوکس خوراکى ۴ ساله براى کاربران خوره فراهم مى‌سازد! برخلاف ويندوز، نکات بى‌پايانى براى يادگيرى در لينوکس وجود دارد.

اين سيستم‌عامل ۴ سال به راحتى شما را مشغول خواهد کرد و مى‌توانيد مطمئن باشيد پس از آن بازهم مطالب جديدى براى يادگيرى وجود خواهند داشت! پس خوره‌هاى کامپيوترى از آن لذت وافرى خواهند برد و هرگز آنرا رها نخواهند کرد. برخلاف ويندوز، در لينوکس راحت‌تر هستيد تا بسيارى از کارهاى پيکربندى و سيستمى را از خط فرمان بسيار قدرتمند و عالى آن انجام دهيد. با اينکه براى بسيارى از امور مانند ويندوز ابزارهاى گرافيکى طراحى شده است، يک کاربر حرفه‌اى واقعا از خط فرمان لينوکس لذت خواهد برد. خط فرمان ويندوز را اصلا مى‌توان خط فرمان ناميد؟ لينوکس : بهشت برنامه نويسان! لينوکس را بهشت برنامه نويسان ناميده‌اند. برخلاف ويندوز که اکثر ابزارهاى برنامه نويسى روى آنرا بايد جداگانه نصب و حتى خريدارى نماييد، لينوکس به همراه تمامى ابزارهاى برنامه نويسى مورد نيازتان و با هر زبانى که فکر کنيد ارائه مى‌شود. کافى است آنرا نصب کنيد و کار برنامه نويسى‌تان را با ابزارهاى دلخواهتان شروع کنيد. لينوکس : يک جعبه ابزار کامل لينوکس براى کاربران حرفه‌اى، يک جعبه ابزار کامل به شما مى‌رود که در آن تمامى ابزارهاى مورد نياز مانند برنامه‌هاى اينترنتى، ابزارهاى امنيتى مانند ابزارهاى آزمايش شبکه، ابزارهاى برنامه نويسى، هزاران صفحه کتاب و راهنما در آن پيدا خواهيد کرد. ابزارهايى که در اختيارتان قرار دارد چنان متنوع هستند که مى‌توانيد ۹۰ درصد اطمينان داشته باشيد که پس از نصب آن به چيز ديگرى نياز نخواهيد داشت. لينوکس : يکى از زيباترين دستاوردهاى بشرى لينوکس در سايه همکارى و تبادلات علمى هزاران نفر در سرتاسر جهان ايجاد شده و توسعه يافته است.

اين همکارى چنان گسترده و زيبا بوده و هست، که به سيستم‌عامل لينوکس لقب «زيباترين دستاورد همکارى جمعى بشر» داده شده است. فرهنگ حاکم در جامعه لينوکس و بازمتن، فرهنگ کمک، اشتراک اطلاعات و تلاش براى بهبود هرچه بيشتر محصولات و «انجام هرکارى که از دستت برمى‌آيد» است. هرکس که مى‌خواهد با اين سيستم‌عامل کار کند، بايد تمامى ديدگاه‌ها و عقايد قبلى خود را درباره نرم‌افزارها و سيستم‌عامل کنار گذاشته و با يک ديدگاه جديد و طرز فکر متحول شده وارد دنياى لينوکس شود! ، زيرا با فرهنگ حاکم متفاوتى روبرو خواهد بود. لينوکس نويد دهنده آزادى است...

توزیع‌های گنو/لینوکس بسیار زیادند. هر توزیعی برای کاربردی خاص ایجاد شده در زیر به برخی از آن‌ها اشاره شده‌است:

• فدورا کُر
• لینوکس تجاری رِدهَت
• ناپیکس
• دبیان
• اِسلَکوِر
• جِنتو
• مندریوا (ماندریک قدیم)
• توربو لینوکس
• سوزه
• اوبونتو
• کوبونتو
• ادوبونتو
• اکسوبونتو
• گوبونتو
• لینوکس شریف
• پارسیکس گنو/لینوکس
• کارآمد
• مینت

قابل ذکر است که توزیع‌های لینوکس شریف، پارسیکس، شبدیکس، فارلیکس، کارآمد و سرآمد از توزیع‌هایی هستند که در کشور ایران و توسط برنامه نویسان ایرانی ایجاد و در حال توسعه هستند،؛ و از آن میان در حال حضر پارسیکس و کارآمد در حال توسعه می باشند و شریف هم در نسخه رومیزی به دلیل نداشتن توجیه اقتصادی برای توسعه دهندگان توسعه نیافته است و تنها نسخه سرویس دهنده آن توسعه می یابد.

 

اشاره : پديدآورنده لينوكس معتقد است كه <هجوم پول>، به پديده پانزده ساله‌اش كمك خواهد كرد تا رشد مناسبي داشته باشد.  اگر منبع‌باز را همانند يك مكتب فرض كنيم، لينوس توروالدز، مهندس فنلاندي و نويسنده هسته سيستم عاملي كه بعدها به لينوكس تبديل شد، پيام‌آور آن مكتب خواهد بود.در سال 1991، توروالدز برنامه كرنل يا نرم افزار هسته‌اي را نوشت كه سرانجام به وسيله ميليون‌ها كاربر به كار گرفته شد و پايه‌هاي اجتماع پرتحرك منبع باز را به وجود آورد.پانزده سال بعد، آقاي توروالدز كه نام لينوكس از نام او گرفته شده است، با بي‌اعتنايي تمام با مقام خود برخورد مي‌كند. او در اورگون پورتلند و دور از هياهوي دره سيليكون زندگي مي‌كند و غالباً نارضايتي خود را از ستايش‌هاي شديد طرفداران پروپا قرص منبع باز نسبت به خودش اعلام مي‌كند. سه سال قبل، توروالدز 37 ساله، به لابراتوار توسعه منبع باز يا كنسرسيومي پيوست كه ترويج و توسعه لينوكس را بر عهده دارد. در آنجا وي سرپرست توسعه سيستم است. توروالدز در طول گفت‌وگويي كه ترجمه آن‌را پيش رو داريد بيان مي‌كند كه توجه روز افزون VC1ها و شركت‌هاي بزرگ تجاري براي اجتماعي كه تاكنون در حاشيه محدوده‌هاي تجاري قرار داشت، فقط مي‌تواند مفيد باشد.

●‌ منبع باز ناگهان در ميان VCها طرفداران زيادي پيدا كرده است. ورود اين حجم عظيم پول چگونه بر دنياي منبع باز اثر خواهد گذاشت؟ ‌○‌ يك نكته اين است كه مردم ديگر به صورت خودكار تصور نمي‌كنند كه يك برنامه‌نويس منبع باز نمي‌تواند از اين طريق كسب درآمد كند. چنان ارزش زيادي در منبع‌باز نهفته است كه شناخته‌شدن آن براي يك توسعه‌دهنده منبع‌باز مي‌تواند بسيار ارزشمند باشد. همچنين هجوم پول به بازار منبع‌باز توانسته است بعضي نقاط ضعف قديمي  منبع‌باز را پوشش دهد و آن‌ها ‌را تقويت كند. <كارهاي خسته‌كننده> نظير آزمايش نرم‌افزار، كنترل كيفيت، مستندسازي و پشتيباني، كه همه فعاليت‌هاي لازمه توسعه نرم‌افزار هستند، همه از اين دسته هستند. همزمان، مجوزهاي منبع باز به گونه‌اي طراحي مي‌شوند كه بتوانند همه را درستكار و صادق نگه‌دارند. بدين معني كه همواره تعادلي بين فناوري و پول وجود خواهد داشت. بنابراين فكر مي‌كنم كه اين وضعيت، بيشتر وضعيتي است كه در آن همه برنده خواهند بود. همين مورد باعث شده است كه منبع‌باز بتواند پشتيباني و توجه شديد دست اندركاران بازار تجارت را، كه شايد در ابتداي امر در مورد منبع باز نگران بودند، به دست آورد. ● آيا فكر مي‌كنيد كه شركت‌هايي نظير آي‌بي‌ام و ردهت به غناي منبع‌باز كمك خواهند كرد يا نگرانيد كه روح و  هدف اصلي اين جريان به وسيله شركت‌هاي تجاري تحريف شود و تغيير كند؟ ○‌ شايد سال‌هاي گذشته عده‌اي از اين موضوع هراس داشتند، اما چيزي كه شركت‌هاي تجاري براي دنياي منبع‌باز به ارمغان آوردند، تحريف و تغيير فلسفه و هدف منبع‌باز نبود. آن‌ها نيروي بيشتر و شايد كمي تعادل را به دنياي منبع باز هديه كردند. الان، ممكن است عده‌اي عقيده داشته باشند كه تعادل چيز خوبي نيست، اما اين افراد در واقع جزء حاشيه افراطي جنبش منبع باز هستند، و  لينوكس به هيچ عنوان چنين جبهه‌گيري‌اي نداشته است. من هميشه فردي عملگرا  بوده‌ام و فكر مي‌كنم يكي از موفقيت‌هاي لينوكس در واقع همين جنبه عملگرايي اجتماعي آن است: توسعه نرم‌افزار با برخي ايده‌آل‌ها و آرمان‌هاي اجتماعي؛ البته دور از انديشه‌هاي غير واقعي و افراطي گري. ‌●‌ فكر مي‌كنيد تا پنج سال آينده بازار لينوكس چگونه خواهد بود؟ ‌○ شما اين سؤال را از فرد نامناسبي مي‌پرسيد. من تعمداً سعي كرده‌ام بر جنبه‌هاي تكنيكي قضيه تمركز كنم. يكي به اين دليل كه اين بخش، حوزه مورد علاقه من است و ديگر اين‌كه، فكر مي‌كنم ساير قسمت‌ها دنباله‌رو اين بخش خواهند بود. فكر نمي‌كنم يك برنامه اقتصادي پنج ساله بتواند موفق باشد حتي زماني كه شما به طراحي نرم‌افزار مي‌پردازيد، باز هم چنين برنامه‌اي نمي‌تواند موفق عمل كند. توسعه لينوكس همواره به نوعي بازاري باز بوده است و در آن جهتگيري توسعه با <نيازهاي مشتريان> و درصد زيادي از آنچه كه من <سليقه خوب> يا پرهيز از مواردي  مي‌نامم كه به وضوح در طولاني مدت مشكل‌ساز خواهند شد، تعيين مي‌گردد. ‌●‌‌ چالش‌هاي  كنوني جنبش منبع باز كدامند؟ ‌○‌ منبع باز اكنون بر بزرگ‌ترين چالش خود، يعني مورد پذيرش قرار گرفتن و درك شدن توسط ساير افراد فايق آمده است. از نقطه نظري كاملاً تكنيكي، متد و روش منبع‌باز به سادگي برتر از ساير روش‌ها است. چون نرم‌افزارهاي مدرن، اكنون بسيار پيچيده‌تر از آن هستند كه به صورت مخفيانه طراحي و پياده‌سازي شوند. اما مدت زماني طولاني مردم مي‌پنداشتند كه اين روش انجام كار، عجيب و غيرمستقيم است. اين قضايا ديگر تمام شده است. اكنون موفقيت منبع‌باز باعث شده است مشكلات جديدي وارد عرصه منبع‌باز شوند؛ نظير دردسرهاي ناشي از مشكلات قانوني و حق مالكيت. در تصويري بزرگ‌تر و كلي‌تر، آنچه مرا بيش از هر چيز ديگر نگران مي‌كند، موانع غيرفني‌اي است كه سر راه منبع باز قرار دارد. حق امتيازها و مالكيت‌هاي انحصاري نامناسب و قوانين مالكيت نرم‌افزارها واقعاً نامناسبند. در واقع شبيه به مالكيت انحصاري يك تفكر است. اين موضوع به وضوح و بالقوه مي‌توانند مشكلات شديدتري را به وجود آورند. اما خبر خوب آن است كه مشكل حقوق مالكيت تنها مربوط به دنياي منبع‌باز نيست و به نظر مي‌رسد بسياري از صنايع مرتبط با فناوري، نسبت به خطرات و مشكلات اين موضوع هشيار شده‌اند. پي‌نوشت‌ 1- Venture Capital) VC): شركت سرمايه‌گذاري با ريسك. بنياد يا شركتي كه پول‌هاي زيادي را از سرمايه‌گذاران جمع‌آوري مي‌نمايد و در شركت‌هاي سهامي عام سرمايه گذاري مي‌كند.  ترجمه: احمد شريف‌پور ماهنامه شبکه - آذر ۱۳۸۵ شماره 71